Wanneer kritieke diensten uitvallen:
Risicoaudit en noodplanning
Een Franse rechter bij het Internationaal Strafhof probeert een hotelkamer te boeken. Hij overhandigt zijn creditcard. Geweigerd. De tweede kaart. Geweigerd. Beide kaarten van Europese banken, beide rekeningen gevuld — maar de betalingsverwerking loopt via Visa en Mastercard. Amerikaanse netwerken. Amerikaanse regels.
De rechter staat op een Amerikaanse sanctielijst. Niet voor het plegen van een misdrijf. Omdat hij werkt voor een rechtbank die Washington als een bedreiging beschouwt.
De infrastructuur die hem in de steek liet is dezelfde infrastructuur waarop Europese bedrijven hun volledige bedrijfsvoering draaien.
Het noodplan
| Afhankelijkheid | Risico bij uitval | Pilot Light (minimum) |
|---|---|---|
| Entra ID | Geen logins mogelijk | Soevereine identity provider (Keycloak) geconfigureerd, sync getest |
| Windows | Desktops onbruikbaar | Linux-images aangemaakt, deployment getest op pilotgroep |
| Microsoft 365 (e-mail) | Geen e-mailverkeer | Soevereine mailserver geconfigureerd, DNS-omschakeling voorbereid |
| Microsoft 365 (documenten) | Bestandstoegang verloren | LibreOffice / Collabora geïnstalleerd, compatibiliteit getest |
| Teams / Zoom | Communicatiestoring | Matrix/Element-server geïmplementeerd, accounts aangemaakt |
| AWS / Azure / GCP | Infrastructuur verloren | Account bij Europese cloudaanbieder, basisconfiguratie aanwezig |
| Betalingsverwerking | Transacties geblokkeerd | SEPA-incasso actief, contracten met EU-betalingsdienstaanbieder |
Wat te doen
1. Breng uw afhankelijkheden in kaart. Niet alleen de voor de hand liggende — Microsoft, Google, Amazon. Ook de lagen eronder: DNS-aanbieders, certificaatautoriteiten, CDN-aanbieders, betalingsverwerkers.
2. Prioriteer de risico’s. Wat brengt de bedrijfsvoering onmiddellijk tot stilstand? Het antwoord bepaalt waar de noodplanning begint.
3. Documenteer alternatieven. Voor elke kritieke afhankelijkheid: wat is het alternatief? Hoe wordt het geactiveerd? Wie is verantwoordelijk?
4. Start pilotprojecten. De drie meest kritieke afhankelijkheden. Echte omstandigheden, echte gebruikers.
5. Test jaarlijks. Een noodplan dat nooit wordt getest is geen noodplan.
Bronnen
- Executive Order: Sancties tegen het Internationaal Strafhof (Federal Register, feb. 2025)
- Microsoft staakt nieuwe verkopen in Rusland (Microsoft, maart 2022)
- Euro cloud body noemt Broadcom-licenties oneerlijk (The Register, mei 2025)
- Europa stemt voor aanpak diepe afhankelijkheid van Amerikaanse tech (Computerworld, jan. 2026)
- LaSuite: de soevereine productiviteitssuite van de Franse overheid
- Pentagon vs. Anthropic (digital-independence.org, feb. 2026)
Themaoverzicht: Cloud en infrastructuur